Bất thường từ năm sinh của người mẹ trẻ trên tờ giấy khai sinh cho con
Chia sẻ câu chuyện này với PV, bà Hoàng Thị Thu Hà - giám định viên Trung tâm Pháp y TP.Hà Nội - kể lại: Vào một buổi sáng, ở bộ phận một cửa của một phường diễn ra bình thường như bao ngày khác. Một cô gái trẻ ôm đứa con sơ sinh đến làm giấy khai sinh. Đi cùng cô gái là mẹ ruột và một người đàn ông đứng khá xa, ít nói, chỉ thỉnh thoảng bước tới đưa thêm giấy tờ. Nếu chỉ nhìn thoáng qua, không ai nghĩ câu chuyện đi làm hộ tịch hôm ấy lại mở ra một vụ việc khiến cả khu phố nơi cô gái sinh sống bàn tán suốt nhiều ngày.
Nữ cán bộ tư pháp - hộ tịch phường tiếp nhận hồ sơ, đối chiếu thông tin rồi dừng lại ở năm sinh của người mẹ. Nữ cán bộ đọc lại ngày, tháng, năm sinh của người mẹ một lần nữa, nhẩm tính, rồi hỏi nhẹ nhàng để kiểm tra. Tính ra, vào thời điểm đứa trẻ ra đời, người mẹ ấy mới 14 tuổi. Câu hỏi tiếp theo được đặt ra rất thận trọng: Ai là cha của đứa trẻ, hiện nay có ở đây không và gia đình có giấy tờ gì chứng minh quan hệ cha con hay không? Không khí bỗng nhiên đặc quánh lại.
Ban đầu, gia đình người mẹ trẻ này tìm cách giải thích rằng cô bé “trót dại với bạn cùng tuổi”, người đàn ông đi cùng chỉ là người hỗ trợ vì hoàn cảnh khó khăn. Song, cán bộ đối chiếu những mốc thời gian trong hồ sơ lại không khớp với nhau. Hơn nữa, theo quy định bảo vệ trẻ em, khi có dấu hiệu cho thấy một người chưa đủ 16 tuổi có thể đã bị xâm hại tình dục hoặc bị đặt vào hoàn cảnh có nguy cơ nghiêm trọng, cơ quan tiếp nhận thông tin không thể bỏ qua chỉ vì gia đình muốn giữ kín. Hồ sơ khai sinh vẫn được hướng dẫn hoàn thiện theo đúng quyền của trẻ mới sinh, nhưng thông tin bất thường đồng thời được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để xác minh.
Những ngày sau đó, cán bộ điều tra, cán bộ bảo vệ trẻ em ở địa phương và cơ quan chuyên môn bắt đầu làm việc. Điều quan trọng nhất không phải là lời đồn nơi gia đình người mẹ trẻ sinh sống, mà là mốc tuổi của người mẹ tại thời điểm xảy ra quan hệ, hoàn cảnh diễn ra sự việc, sự tự nguyện hay bị ép buộc, và người đàn ông có liên quan là ai?
Trong các vụ việc như vậy, giám định ADN không thay thế toàn bộ hoạt động điều tra, nhưng nó có thể trở thành mắt xích đặc biệt quan trọng để xác định quan hệ huyết thống giữa đứa trẻ và người bị nghi vấn.
Sự thật bị phơi bày qua giám định ADN
Người đàn ông này ban đầu phủ nhận. Ông ta cho rằng mình chỉ “đứng ra giúp đỡ” vì gia đình khó khăn, còn cha đứa trẻ là người khác đã bỏ đi. Tuy nhiên, lời khai này không ổn định. Trước các câu hỏi về thời điểm quen biết, tần suất qua lại nhà nạn nhân và lý do ông ta thường xuyên có mặt vào buổi tối, các câu trả lời bắt đầu mâu thuẫn.
Khi cơ quan điều tra trưng cầu giám định ADN, mẫu sinh phẩm của đứa trẻ và người đàn ông được so sánh theo quy trình chuẩn. Kết quả giám định cho thấy người đàn ông ấy là cha ruột của đứa trẻ và người này phải đối diện với việc bị pháp luật xử lý.
Chỉ từ một tờ giấy khai sinh, câu chuyện riêng tưởng như khép kín của một gia đình chuyển thành hồ sơ cần điều tra. Hàng xóm lúc ấy mới nhớ lại nhiều chi tiết mà trước đây họ cho là chuyện nội bộ gia đình: Cô bé nghỉ học kéo dài nhưng không ai biết rõ lý do; có thời gian em hiếm khi ra khỏi nhà; mỗi lần ai hỏi, gia đình đều lảng tránh. Sự im lặng kéo dài đã khiến một dấu hiệu đáng lẽ phải được nhận ra sớm bị chìm đi trong tâm lý ngại va chạm.
Điều khiến nhiều người day dứt không chỉ là kết quả giám định ADN, mà là khoảng trống bảo vệ quanh một đứa trẻ vừa bước qua tuổi 14. Ở tuổi ấy, các em vẫn đang trong giai đoạn phát triển mạnh về thể chất, tâm lý và nhận thức, rất dễ bị thao túng, dụ dỗ, đe dọa hoặc nhầm lẫn giữa sự quan tâm và sự kiểm soát.
Khi một bé gái đã phải mang thai, sinh con thì câu hỏi của xã hội không thể dừng ở việc “cha đứa trẻ là ai”, mà phải đi xa hơn: Vì sao không ai phát hiện sớm, vì sao nhà trường, gia đình, hàng xóm, tổ dân phố không kịp thời can thiệp?
Từ góc độ pháp luật, người dưới 16 tuổi là trẻ em. Vì vậy, mọi dấu hiệu liên quan đến việc trẻ mang thai, sinh con, chung sống như vợ chồng hoặc có dấu hiệu bị xâm hại đều phải được xem xét hết sức nghiêm túc.
Theo bà Hoàng Thị Thu Hà - giám sát viên Trung tâm Pháp y TP.Hà Nội: Giám định ADN trong trường hợp này là công cụ khoa học hỗ trợ xác định sự thật. Một kết quả ADN đúng quy trình có thể gỡ bỏ lời chối bỏ trách nhiệm, đồng thời giúp cơ quan điều tra định hướng đúng người, đúng việc, đúng mốc thời gian.
Ngày người đàn ông bị mời làm việc, nhiều người trong khu phố bảo rằng họ “không ngờ chuyện lại đi xa đến thế”. Nhưng thực ra, điều đáng nói không phải là vụ việc đi quá xa, mà là pháp luật cuối cùng cũng chạm tới một sự thật đã bị che giấu quá lâu. Một đứa trẻ mới sinh vẫn phải được đăng ký khai sinh đúng hạn, vẫn phải được bảo vệ quyền lợi. Song song với đó, nếu hồ sơ hộ tịch làm lộ ra dấu hiệu tội phạm, cơ quan chức năng có trách nhiệm tiếp nhận thông tin, xác minh và xử lý theo luật. Không ai có thể lấy lý do “đã lỡ rồi”, “giờ đã có con rồi” hay “gia đình muốn êm chuyện” để xóa đi trách nhiệm bảo vệ trẻ em.
Từ câu chuyện này, cha mẹ cần dạy con kiến thức giới tính, ranh giới an toàn và kỹ năng cầu cứu. Nhà trường cần lắng nghe các dấu hiệu bất thường kéo dài. Tổ dân phố, hội phụ nữ, đoàn thanh niên ở cơ sở cần coi những biểu hiện che giấu, nghỉ học bất thường, bỏ mặc trẻ vị thành niên là tín hiệu cần quan tâm thật sự...
×
About Quỳnh Nga
0 nhận xét:
Post a Comment